Intentieverklaring dementie

Door het progressieve karakter van dementie willen we de meest aangepaste en respectvolle zorg en begeleiding aanbieden rekening houdend met de persoonlijkheid, het levensverhaal, de wensen, mogelijkheden en behoeften van de bewoner/gebruiker en het stadium van het dementieproces. 

Onze dementiezorg vertrekt vanuit de missie van ZorgGroep Lommel: "Een warm gevoel, daar zorgen we samen voor". Wij streven ernaar elke bewoner een thuisgevoel te bieden waar wonen, leven, autonomie, verbondenheid en zinvolle relaties centraal staan. 

De intentieverklaring is opgebouwd vanuit een persoonsgerichte zorgvisie. 

Wij zien de bewoner in de eerste plaats als mens en pas daarna als iemand met dementie. We vertrekken vanuit wat iemand nog kan, wat voor hem of haar betekenisvol is en welke behoeften achter gedrag schuilgaan. Gedrag wordt benaderd als een boodschap die ons helpt begrijpen wat de bewoner nodig heeft. 

Onze dementiezorg wordt gedragen door de kernwaarden van ZorgGroep Lommel en sluit aan bij de visie op Wonen en Leven. We willen bewoners niet alleen veilig verzorgen, maar hen vooral laten wonen en leven in een omgeving waar zij zich gezien, gehoord, verbonden en gewaardeerd voelen. 

De principes van de 5 G's vormen hierbij een belangrijke leidraad in onze dagelijkse omgang met bewoners met dementie. Ze helpen medewerkers om gedrag beter te begrijpen en met warmte, respect en begrip te reageren. 

De 5 G's van Zorggroep Lommel

1. Bewoner/gebruiker met dementie staat centraal  

Een persoonsgerichte zorgvisie plaatst de mogelijkheden van bewoners/gebruikers centraal en niet hun beperkingen. 

We stimuleren bewoners om actief deel te nemen aan het dagelijks leven, aangepast aan hun mogelijkheden, interesses en wensen. Hierdoor blijven zij zich betekenisvol, betrokken en gewaardeerd voelen. 

Hierbij is de kennis van de interesses en het levensverhaal van de bewoner/gebruiker heel belangrijk. 

We zien iemand met dementie in de eerste plaats als mens en niet als een verzameling van symptomen. 

De noden en behoeften van de bewoners vormen het vertrekpunt van onze zorg- en dienstverlening. 

We respecteren maximaal de eigen regie, autonomie en keuzevrijheid van de bewoner. Ook wanneer cognitieve achteruitgang aanwezig is, blijft de bewoner een volwaardige partner in beslissingen die hem of haar aanbelangen. 

2. Een integrale zorg op maat vanuit en ondersteund door multidisciplinair handelen  

Ons handelen geeft aandacht aan de totale persoon: zowel lichamelijk, psychisch, sociaal, als zorg voor zingeving en zinvolle tijdsbesteding. 

Wij vertrekken vanuit een holistische visie waarbij wonen, leven en zorg onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Het welzijn van de bewoner staat hierbij centraal. 

We houden rekening met het progressieve karakter van de ziekte en het stadium van het proces. 

Gedrag wordt niet louter beoordeeld of gecorrigeerd, maar onderzocht vanuit mogelijke behoeften, emoties, lichamelijke oorzaken, de levensgeschiedenis en de omgeving van de bewoner. 

2.1. Zinvolle dagbesteding:  

Samen met de bewoner zoeken we naar activiteiten, rollen en bezigheden die aansluiten bij zijn levensverhaal, interesses, mogelijkheden en vroegere gewoonten. 

Het gevoel van huiselijkheid speelt hier ook een belangrijke rol. 

De bewoner krijgt de kans om keuzes te maken en actief mee vorm te geven aan zijn daginvulling. Hierdoor worden autonomie, zelfwaarde en eigen regie versterkt. 

2.2. Integratie WZC en zijn bewoners in de maatschappij:  

Ons woonzorgcentrum maakt actief deel uit van de bredere gemeenschap. We streven ernaar om bewoners maximale kansen te bieden om sociale contacten te onderhouden, relaties aan te gaan en verbonden te blijven met de samenleving.  

2.3. Multidisciplinaire aanpak  

Binnen ZorgGroep Lommel zijn referentiepersonen dementie aanwezig die medewerkers ondersteunen, coachen en sensibiliseren rond persoonsgerichte dementiezorg. 

Het multidisciplinaire overleg (MDO) bestaande uit het diensthoofd, zorgkundigen, verpleegkundigen, polyvalente medewerkers, ergotherapeut, begeleider wonen en leven, supportteam, kinesitherapeut en ... per afdeling. De bewoner/gebruiker wordt op basis van zorgdomeinen besproken en ons handelen wordt geanalyseerd en bijgestuurd waar nodig. 

Tijdens deze overlegmomenten wordt bijzondere aandacht besteed aan welzijn, gedrag, levenskwaliteit, eigen regie en het detecteren van onderliggende behoeften of oorzaken van misbegrepen gedrag. 

Bij verhuis wordt nagegaan welke diagnostiek reeds gebeurde. In overleg met de bewoner, familie, behandelend arts en andere betrokken zorgverleners wordt bekeken of bijkomende diagnostiek of gespecialiseerde ondersteuning aangewezen is. 

Elke bewoner heeft binnen het zorgteam één of meerdere vaste aanspreekpunten die vertrouwd zijn met zijn levensverhaal, gewoonten, voorkeuren en zorgnoden. 

Bij bewoners met complexe gedrags- of psychische zorgnoden wordt beroep gedaan op bijkomende expertise. ZorgGroep Lommel werkt hiervoor samen met Zorggroep Myna en psychiater dr. Schreurs. Bij aanhoudend misbegrepen gedrag, diagnostische vragen of nood aan gespecialiseerde ondersteuning kan deze expertise ingeschakeld worden.  

Deze samenwerking ondersteunt een persoonsgerichte benadering waarbij niet het gedrag centraal staat, maar de onderliggende behoeften, emoties, omgevingsfactoren en levensgeschiedenis van de bewoner. 

2.4. Supportteam

Binnen ZorgGroep Lommel is een supportteam actief. Het supportteam ondersteunt bewoners, families en medewerkers bij complexe zorgsituaties, psychische kwetsbaarheid, dementie en misbegrepen gedrag. 

Het team vertrekt vanuit de visie dat gedrag een vorm van communicatie is en onderzoekt samen met medewerkers en familie welke behoeften, gewoonten, emoties of omgevingsfactoren aan de basis kunnen liggen van bepaald gedrag.  

Daarbij wordt gebruikgemaakt van methodieken zoals woon-DNA, mindmaps, levensverhalen en gesprekken met familie om de mens achter de zorgvraag beter te leren kennen.  

Het supportteam biedt ondersteuning aan bewoners, familieleden en zorgteams, denkt mee over mogelijke interventies en evalueert samen met de betrokkenen de effecten van de gekozen aanpak. 

Werking supportteam

3. Familie 

De referentiepersoon dementie en het supportteam is een aanspreekpunt voor familie. 

Bij problemen kunnen ze ingeschakeld worden om in gesprek te gaan met familie. 

Familie en mantelzorgers beschouwen wij als belangrijke partners in de zorg. Hun kennis van het levensverhaal, de gewoonten, de voorkeuren en de behoeften van de bewoner vormt een belangrijke meerwaarde voor het realiseren van persoonsgerichte zorg. 

Wij moedigen familieleden aan om betrokken te blijven bij het dagelijkse leven van de bewoner en creëren mogelijkheden om samen activiteiten te beleven, herinneringen op te halen en betekenisvolle momenten te delen. 

Wij erkennen de belangrijke rol van mantelzorgers en familieleden in het leven van bewoners met dementie. Daarom organiseren we ondersteunende initiatieven zoals Houvast-avonden, waarbij familieleden, mantelzorgers en vrijwilligers informatie, ondersteuning en ervaringsuitwisseling kunnen krijgen rond dementie en omgaan met veranderend gedrag. 

Deze bijeenkomsten bieden ruimte om vragen te stellen, ervaringen uit te wisselen en samen te zoeken naar manieren om verbonden te blijven met hun naaste in een open, respectvolle en warme sfeer. 

4. Opleiding en infoavonden/projecten 

Een persoonsgerichte zorgvisie vraagt dat zorgverleners bepaalde competenties verwerven. 

Daarom zetten we blijvend in op deskundigheidsbevordering rond persoonsgerichte dementiezorg, communicatie, omgaan met misbegrepen gedrag, de belevingswereld van mensen met dementie en de opleiding "gedrag als boodschap". 

De referentiepersoon dementie onderhoudt zijn of haar expertise via permanente vorming, overleg, netwerking en samenwerking met het Expertisecentrum Dementie Contact. 

De opleiding 'Gedrag als Boodschap' vormt een belangrijke leidraad binnen onze dementiezorg. Medewerkers leren gedrag niet uitsluitend te bekijken als een probleem, maar als een mogelijk signaal van een onderliggende behoefte, emotie of ongemak.  

Binnen de dagelijkse praktijk worden de principes van de 5 G's toegepast, waarbij medewerkers aandacht hebben voor gezien worden, geen oordeel, gevoel erkennen, geduld en geruststellen. Hierdoor streven we naar meer verbinding, rust en een warm thuisgevoel voor de bewoner. 

Naast interne en externe vormingen zetten we ook in op alternatieve leervormen zoals podcasts, ervaringsverhalen en sociale media. Via onder andere de podcastreeks "Bij mij doet ze dat nooit" van Ervarea en inspirerende communicatietips uit initiatieven zoals "Zeg JA bij dementie" stimuleren we een gedeelde visie op dementiezorg. Deze inzichten worden niet alleen met medewerkers, maar ook met familieleden, mantelzorgers en vrijwilligers gedeeld via onder meer FamilieNet. 

5. Dementievriendelijke woon- en leefomgeving

We zetten volop in op een dementievriendelijke omgeving. 

We creëren een warme, veilige, herkenbare en huiselijke omgeving die bewoners ondersteunt in hun dagelijks functioneren en bijdraagt aan hun gevoel van welzijn, geborgenheid en thuis zijn.  

We betrekken bewoners zoveel mogelijk bij de inrichting van hun woon- en leefomgeving en houden rekening met hun voorkeuren, interesses en beleving. Zo creëren we een herkenbare, warme en huiselijke omgeving die voor bewoners een echte thuis kan worden. 

Naast een persoonsgerichte benadering zetten we ook extra hulpmiddelen in om bewoners/gebruikers met dementie de juiste zorg te geven. 

Deze hulpmiddelen worden steeds individueel afgewogen en ingezet vanuit comfort, veiligheid, rust en welbevinden van de bewoner. 

Verder is ook een aangepaste maaltijdzorg van groot belang. 

Zo bieden we verschillende texturen aan en zetten we fingerfood in. 

Tijdens de maaltijdzorg streven we naar maximale zelfstandigheid, keuzevrijheid en een aangename eetervaring. 

Bij dwaal- of wegloopgedrag zoeken we steeds naar het evenwicht tussen veiligheid, autonomie en levenskwaliteit. We onderzoeken mogelijke onderliggende behoeften en passen waar mogelijk de omgeving, begeleiding of activiteiten aan. Camouflagestickers kunnen hierbij ondersteunend ingezet worden. Eventuele vrijheidsbeperkende maatregelen worden uitsluitend toegepast conform het geldende beleid en de wettelijke bepalingen. 

6. Vroegtijdige zorgplanning en autonomie

Bij bewoners met dementie besteden we aandacht aan vroegtijdige zorgplanning. We gaan in gesprek over wensen, waarden, levensdoelen en zorgvoorkeuren zolang de bewoner deze nog zelf kan formuleren. Deze informatie wordt meegenomen in de verdere zorgverlening en besluitvorming.